Crochenwaith

Ein diwrnod cenedlaethol

2006-03-04T19:41:00.000Z

Fe ddechraeodd Mawrth y cyntaf gyda fi'n rhruthro'n wyllt lawr i stiwdio Soundworks, sydd uwchben y City Bar yn y bae. Roeddwn i wedi fy mwcio i leisio trels ar gyfer cyfres newydd o raglenni dogfen ar gyfer S4C o'r enw 'Wynebau Newydd'. Nice work, os ti'n gallu'i gael e. Mae'n edrych yn gyfres rili diddorol; pobol o Gymru yn gwneud pethe tra ddiddorol mewn cyd destun rhyngwladol. Roedd gofyn i mi laesio'r trels (oedd yn odli), yn fy nyll 'unigryw' o rapio a la Ty Gwydr. Gobeithio nad y'n nhw'n swno'n rhy cheesy a gormod fel gwerthu allan. Fe nes i fy ngore i'w cael nhw'n iawn, so cawn weld, eh?

Es i lan i'r dre amser cinio ac roedd awyrgylch reit 'festive' yno gyda cor meibion yn canu'n un o'r arceds a cenhinau pedr ymhobman. Yn y bandstand ger y Virgin Megastore roedd grwp gwerin Gymreig yn whare ac roedd hyd yn oed 'modernist' gadarn fel minnau yn teimlo'n hapus ac yn falch o fod yn Gymro. Hyfryd.

Tra roeddwn i'n edrych ar siaced rhy ddrud yn Howells, fe ffoniodd fy hen ffrind Katell Keineg, y gantores. Roedd hi yn y dre tan y bore ac yn rhydd heno, felly oeddwn i'n ffansio diod wedyn. Wel wrth gwrs. Doeddwn i ddim wedi gweld Katell ers tua deng mlynedd neu mwy, er bod ei mham wedi mynychu angladd fy nhad llynedd. Roeddem ni'n arfer bod yn ffrindiau reit agos. Y peth oedd, roeddwn i wedi gaddo bod ar banel 'Can i Gymru', ond falle gallwn ni gwrdd wedyn. O beth o'n i'n cofio, dyliwn i fod nol yng Nghaerdydd erbyn 9:30, felly fe benderfynnon ni gwrdd yn Buffalo Bar.

A bant a fi i bigo lan Guto er mwyn gyrru i Aberafan ar gyfer CIG, lle ffeindiais i allan bod y cystadlu'n cario mlaen tan 10:00, a bod dim siawns o fod nol yng Nghaerdydd tan 10:45. Pwp! O wel. Roedd yn braf iawn gweld lot o hen wynebau oedd ar y panel gyda ni; Gari Melville, Dan Bach, Huw Poo i enwi ond tri! Rhaid cyfadde mod i braidd yn starstruck i weld bod Arfon Wyn a Tecwyn Ifan ar y panel hefyd. Dynion clen iawn.

Ar ol hongio rownd mewn stafell mawr hyll am awr a hanner gyda dim byd ond tegell a tin o instant coffee i'n diddannu, dyma cwpwl o ganiau o lager a plat o bastis cerneweg yn cyrraedd. Jiw,mae bod yn byndit gyfryngol yng Nghymru'n gallu bod yn brofiad mor foethus weithiau.

Wedyn, am 8:20, ddwy awr neu mwy ar ol i ni gyrraedd, dyma rhyw p.a. yn cyrraedd, ein tywys ni mewn i'r stiwdio foethus dros dro a'n briffio ar syt i ddefnyddio yr offer pleidleisio. Unwaith roedd y pleidleisio drosodd, dyma fi'n heglu hi i'r car gyda Guto a nol a ni i'r brifddinas.

Cysylltodd Lugg i ddweud bod ef a Katell wedi mynd lawr at y City Bar, ond erbyn i mi gyrraedd, roedd hi'n last orders, felly nol i'r dre am beint neu ddau yn Callahans. Dwi wrth fy modd gweld hen ffrindiau. A doedd e ddim yn teimlo fel petawn i ddim wedi gweld Katell am ddegawd neu mwy. Roedd y sgwrs mor llyfn a'r Guinness yn fy ngwydr, wrth i ni drafod prysau tai yn Nulun, casgliad celf Iggy Pop ac albwm newydd Euros Childs.

Dydd Gwyl Dewi Hapus!

Dyddiadur Dyn Sal

2006-02-25T12:44:00.000Z

Nes i benderfynnu peidio a postio dim byd arall tra o'n i'n sal oherwydd na gyd o'n i'n gwneud oedd cwyno am fod yn sal. Diflas iawn. Y peth yw, dim ond nawr dwi di gwella. Ac i fod yn onest, mewn retro spect, roedd fy salwch yn anhygoel o ddiddorol. Cymerwch yr anhap gyda'r asgwrn bysgodyn fel enhraifft: dyna lle roeddwn i, fy annwyd bron ar ben yn penderfynnu cael swper iachus o mecryll a llysiau. Iym iym! Dwi wrth fy modd gyda mecryll ac yn hoff iawn o'u stwffio nhw'n llawn o bupyr, wynwns a pherlysiau, eu lapio mewn ffoil a'u sticio nhw yn y ffwrn am ryw 20 munud. Swper hawdd a blasus. Y peth oedd, ryw hanner awr wedi imi'i fwyta, a minai wrthi'n cyfieithu un o hits mwya'r 70au hwyr i'r Gymraeg, dyma fy mol yn dechrau brifo. Diffyg traul, meddyliais tra'n ceisio meddwl am ffordd gweddus o weud "Meditate in my direction, Feel your way"...

Erbyn 10:30pm roedd y diffyg traul wedi mynd yn annioddefol ac erbyn hyn roedd e fel petai rhywyn wedi sticio cleddyf i fewn i'm mrest ac wedi snapio fe off. Aaaaw! Ar ol noson warthus o ddiffyg cwsg, dyma fi'n perswadio'r wraig i yrru fi i'r ysbyty, lle ges i stwr am beidio fynd yno'n syth ar ol i'r poenau ddechrau. Yna ges i electrodes wedi'u sticio i'm mrest a'm testio am gur calon. Yn ffodus, ro'n i'n oce, ond wedi i mi weld doctor dyma fe'n penderfynnu mod i wedi llyncu un o esgyrn fy swper blasus a bod hwnw wedi crafu lawr tu fewn i fy oesoffogys. Swno'n boenus? Wel ma fe! Ac ni symudodd y boen am tri neu bedwar diwrnod. Yr unig beth o'n i'n gallu cymrud oedd paracetamol, ibuproffen a diwrnod off gwaith. Dwi'n meddwl, o hyn ymlaen dwi am gymryd fy Omega 6 mewn tabled...

Sal, sal, sal!

2006-02-06T20:09:00.000Z

Dwi ar fy ail annwyd eleni ac mae fy ail cold sore infestation mewn chwech wythnos yn dal yn amlwg ar fy ngheg. Be ffwc sy'n digwydd i nghorff? Yn ddiweddar dwi di gwneud ymdrech masif i fyw yn iachach - ffrwythau, pethe gwyrdd ffres, dim ffags, dim cwrw, mynd i'r gym a cheisio cysgu weithiau. A syt mae nghorff yn fy ngwobrwyo? Hmm.

So ffar dwi di gorfod canslo un cyfarfod busnes, un set dj (parti penblwydd Pictiwrs yn y Pyb neithiwr - sori) a diwrnod o waith mewn swyddfa. A dwi BYTH yn canslo pethe. Wel, heblaw am y gig Ty Gwydr na llynedd. Ond fel arfer dwi BYTH yn canslo pethe. Allai ddim canslo fory hefyd, er ei fod e'n teimlo'n tempting iawn i wneud; dwi di bod yn gwneud gweithdai drama mewn ysgol yn Abertawe ddwywaith yr wythnos. Dwi'n rili mwynhau'r job, ac mae'r plant yn hyfryd, ond erbyn tri o'r gloch dwi'n hollol knackered. Ac wedyn, nos fory, mae gen i fy ngrwp yn y Sherman. Plis Duw, gai golli'r salwch ma yn fy nghwsg heno? Wnai ddechre mynd i'r capel to, onest.

Y Bloke Tew Na o Ty Gwydr

2006-01-30T19:36:00.000Z

Wedi bod ar 'health kick' ers ddechre'r mis. Yn Efrog Newydd roeddem ni'n teimlo'i bod hi'n ddyletswydd arnom ni i brofi cymaint o fwydydd lleol ag oedd yn bosib; felly fe redon ni rownd Manhattan tra'n stwffio pastrami on rye, sleisiau o pizza, buffalo wings, clam chowder, pretzels, cwn poeth, home fries, bagels, burgers a pork chops yn ein pennau bach llwglyd, wedyn golchi'r cyfan lawr 'da galwyni o root beer, coke, budweiser a cosmapolitans. Yr unig reswn na chafon ni fwyd Tseiniaidd mewn blychau cardfwrdd oedd oherwydd bod y brechdannau 'Elvis' (peanut butter, bacwn a maple syrup mewn bara gwyn wedi tostio...Mmmm!) gafon ni i frecwast, yn gwrthod mynd i lawr mewn digon o amser...

Ac wedyn roedd hi'n ddolig. Erbyn i mi sefyll ar y sgels ar gyfer y ddefod arswydus blynyddol roeddwn i'n disgwyl y gwaethaf. Roeddwn i mhell dros ston yn drymach nag unhryw beth yn fy hunllefau mwyaf eliffantaidd. O na! O ganlyniad, mae Sue wedi'n rhoi ni ar ddeiat. Dim bara gwyn, dim caws, dim pethe melys, dim sglodion, creision na stwnsh; mwy o ffrwythau, llysiau gwyrdd, uwd, cnau a dwr. A dim cwrw! Ydw i wedi priodi Gillian Mckeith ar ddamwain? O wel. I fod yn onest, dwi'n teiomlo'n gret. Llai bloated a heb cael hangover ers Ionawr y 1af. A dwi di colli tua hanner ston yn barod. Hwre! Os yw hwn yn cario mlaen, erbyn nadolig nesaf, mi fyddai nol i fy usual svelte 25 year old physique. Watch this space...

Rhagor o Efrog Newydd:

2006-01-30T19:22:00.000Z

Yn Y Cyfamser...

2006-01-28T20:00:00.000Z

Heb flogio am ages. Basically, es i a Sue i Efrog newydd, lle ges i gwpwl o beints da Stapes, Ffion Dafis a bunch o ferched sy'n byw yng Nghaerdydd. Netho ni rywfaint o siopa dolig a ges i cold sore. Wedyn, aethon ni draw i dy Huw, fy mrawd, ar gyfer Dolig gyda teulu Sue a Anne (cariad Huw). Noswon fy mhemblwydd (41 - syt ddigwyddodd hyny?) aeth criw o ni draw at Journeys a mlaen i Soda Bar. Roedd gan bawb ffwc o ben tost yn y bore. Nos galan nes i djeio yn Clwb gyda Ian Witchell a Michael hoyw ac roedd yr ystafell yn llawn o lesbiaid yn pogoio i'n recordiau hyfryd. Aeth Sue lan i'r Clytha gyda'i ffrindiau. Dwi ddim yn ei beio!

Dwi wedi bod yn osgoi bwyd a diod cadarn yn ystod mis Ionawr oherwydd fy mod i'n 41 ac yn dew.

Llunie Random o Efrog Newydd:

2006-01-28T19:33:00.000Z

Penwythnos Showbiz Arall

2005-12-07T00:41:00.000Z

Ar ol aros mewn fel meudwy bach anghymdeithasol ers y penwythnos, dyma fi'n mentro mas i weld Phillip Glass ar nos iau yn perfformio Powaqasti yng nghanolfan y mileniwm. Roedd e'n wych, wrth gwrs felly wedyn dyma fi, Lugg, Linda yn popio draw i far gore Caerdydd (City Bar, heb os) am swifft lemoned. Yn anffodus roedd parti dolig rhyw gwmni graffeg yna, so roedd rhaid i ni minglo ac yfed y complimentary gwin a muncho ar y canapes. Oh wel, o leiaf roedd consuriwr yna. A dwi wrth fy modd gyda consurwyr. Yn enwedig consurwyr sy'n gwneud triciau 'close up' gyda cardiau. Dwi methu resisto nhw. Yn anffodus, dwi methu resistio gwin complimentary chwaith. Wps! Bennes i lan da'r bar manager a'r barman yn yn fflat yn yfed rhagor o'r hen chateau comlimentary tan ffyc knows when. O wel, o leiaf roedd e'n hwyl.

A dyna be meddylies i'n y bore wrth rhuthro draw i Canolfan y Gate yn y Rhath ar gyfer rihyrsal y bore wedyn. Dwi'n chwarae ysbryd gydag un coes yn y gyfres comedi "High Hopes" i'r BBC. Yn y stori dwi'n dod yn ol i ymweld a fy ngwraig, 'mam', sy'n cael ei chwarae gan Margaret John. Dwi di nabod Margaret ers dros ugain mlynedd pan oeddwn ni yn 'District Nurse' gyda'n gilydd. Yna hefyd roedd Bob Blythe, Hugh Thomas a Di Botcher. Yn anffodus, nid oedd y cyfarwyddwr, Gareth Gwenlan yna. Roedd ei gar wedi torri lawr yn Henffordd. Aethon ni drwy'r olygfa hebddo fe, ges i sgwrs da'r merched gwisgoedd a cholur ac adre a fi. Wedyn fe giciodd yr hangover mewn. Gorffwys am weddill y dydd, felly, cyn mynd nol i ganolfan y Mileniwm ar gyfer rhagor o Phillip Glass. Gwych eto. Wedyn Djeio gyda criw Coo Coo yn Journeys. A meddwi...

Rocio'r Kasbah

2005-11-26T21:12:00.000Z

Hwre, mae Txoko nol! Da ni di bod wrthi am bron i bum mlynedd, ond yn ddiweddar, mae ein club swper wedi bod yn cwrdd llai a llai. Sy'n bit of a bummer really, ond dyna fe, da ni gyd yn ddynion proffesiynol prysur, prysur ac mae trefni gwledd i dwsin unwaith y mis yn gallu bod yn waith caled.

Eniwe, dyma Lugg yn ffonio ddydd Llun yn dweud bod e'n mynd i wedd droi ei dy lawr yn Grangetown mewn i Souk Morrocaidd ar nos Wener a bod yn rhaid i mi fod na. Nice one. Edrychais ymlaen yn eiddgar.

Cyrhaeddais am wyth gyda'r bag o lo loedd Lugg di gofyn amdanno (peidiwch a gofyn) a botel o win coch. Yna'n barod roedd Aelwyn yn dewis albym gan 3 Mustaphas 3 i whare a Siencs a Lugg wrthi'n brysur yn y gegin. Roedd clustogau wedi'u gwasgaru hyd y stafell fyw a hybli-bybli anferth yn y canol. Marciau llawn i Lugg felly am ei synwyr theatraidd.

Cyrhaeddodd Mike a Richard Powell, Tim a'i met Mike, Dave Evans a Daf yn y man ac fe ddaethpwyd a bob math o snaciau bach Morocaidd allan. Yn eu plith roedd cnau a hadau wedi'u rhostio, bricyll wedi'u sychu ac orenau mewn sinamon. Perffaith i'n cael ni'n barod am y tagine o gig ddafad a cous cous gyda mintys. Wedyn, fe ddaeth dets wedi'u stwffio da almonds, mintys a mefys allan (hyfryd) ac un o hufenau ia enwog Siencs. Dwi ddim yn cofio cweit beth oedd ynddo fe ond, waw, terfyn perffaith i bryd (ac achlysur) ardderchog.

Ar ol bwyta nes i guro Mike P a Lugg ar y bwrdd backgammon, cyn mynd adre'n fodlon iawn. Roll on y Txoko nesaf.

Fy Mywyd Glamorys (rhannau 17-24)

2005-11-24T17:38:00.000Z

Awww! Pen tost heddi. Neithiwr, ro'n i yn Chapter yn gwneud darlleniad o "Gas Station Angel" gan Ed Thomas. Cafwyd cynilleidfa dda ac felly lawr a ni i'r bar i wario'r elw. Ar ol cwpwl, es i a Jams draw i Ba Orient yn y bae i gwrdd a Richard Harrington, sydd off i Morocco am fis ddydd Gwener i wneud ffilm. Nice work if you can get it! Gyda fe roedd Ed Thomas, Richard Lynch a Dewi Gregory ac ar ol cwpwl o Mojitos aethom ni a Harrington adre (ffwcd!) cyn mynd ymlaen i'r Cameo ac i dy Ed i yfed gwin.

Pan ddihines i am hanner awr wedi deg, cofies i bod criw o Wedi 7 yn dod rownd i wneud eitem ar Djio yn y prynhawn. Shit! Roedd y fflat yn ffiaidd o frwnt, ar ol i Lugg bod yn torri teils yn y gegin (ma fe di bod yn teilio ystafell y bath) . Roedd llwch coch ymhobman. Ar y llawr, ar y llestri, ar y cwcer, ar y byrddau. Bolycs! Jyst y peth ar gyfer hangover. Felly mas a fi i brynu bob math o offer glanhau wedyn sgrwbio, sgrwbio, sgrwbio. Wedyn Sgrwbio eto.

Ddaeth Ri rownd am baned a dal fi da dwstwr yn fy llaw. Mae hi di bod yn canu llais cefndir ar drac newydd sbon da Llwybr Llaethog gyda (wait for it) David R Edwards yn canu'r prif lais. Sori John a Kevs, mae hyn yn newyddion sy jest yn rhy cwl i gadw'n gyfrinachol. Y tro dwethaf nes i weld Dave oedd y diwrnod nath John Peel farw; roeddwn i'n digwydd bod yn Aberteifi, so es i rownd i weld e. Ar y pryd, doedd gan 'run ohonon ni fwriad i recordio byth eto, felly ma hwn yn newyddion gret. Apparently, nath e recordio'i llais lawr y ffon ac mae Ll Ll wedi adaeladu'r trac rownd e. Dwi methu aros i cael ei glywed.

Eniwe, llwyddes i lanhau'r fflat, ac fe ddaeth y criw o Wedi 7 rownd. Llwyddes i i siarad fel overexited geek am y greft o rhoi un record ar y stereo ac wedyn rhoi un arall. Mae'r eitem arno ar nos fawrth os oes diddordeb da chi...

Dirgelwch yr iPod

2005-11-19T10:47:00.000Z

Bore dydd Mercher, roedd cnoc ar y drws gan y postmon a phecyn yn ei law i mi. Hwre! Rhwygais i'r papur i ffwrdd a tu fewn roedd iPod Nano newydd sbon. Neis iawn, ond pwy ddanfonodd hwn i mi? Nes i ddim prynu hwn tra'n we-siopa'n feddw rhyw noson, naddo? Dim cerdyn na dim byd. Jest derbyneb gyda'r enw Ian Davies arno. Ian Davies ydi enw go iawn yr actor o Lerpwl Ian Hart, hen ffrind i mi oedd wedi addo danfon anhreg priodas i mi ar ol methu dod i'r diwrnod mawr oherwydd 'stwff teuluol'. Nice one Ian!

Llenwais fy nhegan newydd da tiwns a bant a fi i ddal tren i Lundain i weld y wraig. Mae hi di bod yn gweithio ar "Life of Ryan... and Ronnie", drama newydd Meic Povey i Sgript Cymru sydd yn Llundain wythnos ma. Do'n i ddim wedi cael cyfle i weld y sioe eto oherwydd gwaith a digwyddiadau, ac wedi clywed digon amdano fe, yn naturiol. Ar ol y sioe, sy'n gret gyda llaw (mwy o son amdano fe ar Caru/Casau), aethon ni off i'r NFT ar y "lan ddeheuol" i gwrdd a bynch o gyllunwyr theatraidd (ffrindiau coleg y wraig) oedd 'di bod mewn rhyw noson wobrwyo, neu rywbeth. Doedd neb o'r criw wedi enill gwobr, hyd y gwela i, ond roedd pawb mewn hwyliau da ac fe bennais i, Sue, Rachael a Laura lan yn bwyta cyri yn Tooting Broadway.

Dydd Iau, aethon ni mewn i'r dre i siopa, a bennes i lan yn mynd i tua dwsin o siopau sgidie da Sue a Rachael. Gret! O leia ges i gyfle i fynd iPlaylounge lle ges i chydig o degannau reit cwl gan gynnwys cwpwl o 2-faced Dunnies a Fire Water Bunny gan Gary Baseman. Cwl! Wedyn es i am gwpwl o beints yn Soho gyda fy hen ffrind IanDavies/ Hart. O'n i ddim di gweld Ian ers tua pedair blynedd, so odd da ni loads i ddal lan da, sydd wastad yn ffordd dda o wario chydig o oriau mewn pyb.

Odd raid i mi ddod adre prynhawn ddoe oherwydd odd da fi rihyrsal o ddarlleniad o "Gas Station Angel" gan Ed Thomas dwi'n cymryd rhan ynddo yn Chapter nos Fercher nesa. Benes i lan yn y pyb gyda Dean, John a Lucy o'r cast am last orders, lle am ddim rheswm, dechreuodd Dean son am y gyfres teledu cwlt o'r 80au cynnar, "One Summer" . Roedd y gyfres yn son am ddau scally yn rhedeg i ffwrdd o Lerpwl ac yn dod i Ogledd Cymru. Un o'r actorion oedd David Morrisey, ac un arall oedd Ian Hart...

Wps!

2005-11-16T13:42:00.000Z

Dyna lle ron i'n edrych mlaen yn eiddgar at gigio gyda Ty Gwydrn yng Nghlwb Ifor ar Ragfyr 13eg, pan ddaeth Lugg ar y ffon i ddweud bod camgymeriad wedi bod wrth argraffu fflaiars CIB. Roedd y gig actiwali ar y 15fed. A dwi di bwcio hedfan i Efrog Newydd ar y 14eg. O na! O ni di roi band newydd at ei gilydd a phopeth, gyda John Pulman, oedd yn fy mand cynta rioed, sef Clustiau Cwn, ar y bas. O wel, bydd rhaid i ni whare yn y flwyddyn newydd nawr. Gall roc a rol aros...

Powys, Priodas ac Angladd

2005-11-09T10:22:00.000Z

Mae'n wythnos ers angladd dad, ac mae'n rhaid i mi ddweud fod y mis neu ddau dwethaf wedi bod yn un o'r cyfnodau mwyaf rhyfedd a ges i yn fy myw. Dyna lle ro'n i ar ddechre mis Medi'n paratoi at fy mhriodas pan ddaeth alwad gan Ian Yeoman yn Theatr Powys ynglyn a rhyw brosiect ysgolion. Ddweddais wrtho y bydddai lan i weld e yn Llandrindod y bore nesa. Roedd hwn ar nos y fercher. Erbyn bore dydd llun, roeddwn wedi ymuno a'r cwmni ar gyfer eu rhaglen ysgolion cynradd, "Brenin,Bran a Branwen". Ymunais ar yr amod fy mod i'n cael diwrnod bant i fynd lawr i Lundain i ffilmio hysbyseb ar gyfer cymdeithas adaeladu enwog (gwerthu mas er mwyn talu am fis mel!) a digon o amser i drafaeli i Gaerdydd bob nos fawrth ar gyfer sessiynau gweithdy theatr ieuenctid y Sherman. Roedd hyn yn golygu mod i'n gwneud o leia 500 milltir yr wythnos cyn i mi hyd yn oed stepio fewn i fan y cwmni. Ac mae Powys yn sir reit fawr.

Eniwe, nes i rili enjoio'r job. Y cast (Medi a Naomi), y cyfarwyddwr (Ian) a'r gweinyddwyr (Nikki a Sue) a'r plant. Basically, heb fynd i mewn i fanylion y stori, roedd yn rhaid i ni wario'r dydd gyda chriw o blant 8/9/10 ac ymddwyn fel brain. Wedyn, yn y prynhawn byddwn i'n troi mewn i frenin cas oedd yn cael ei gymryd mewn i nyth y brain a'i groesholi. Cwl!

Wedyn, pythefnos ar ol cychwyn cawsom ni'r briodas. Diwrnod fendigedig, llawn ffrindiau, teulu, cariad a dymuniadau da. A dawnsio, meddwi ac anhregion, wrth gwrs!! Roedd y seremoni'n hyfryd, y tywydd yn braf a'r bwyd (diolch masif i Andrew, Bev, Roger, Sarah a staff y Clytha) yn flasus tu hwnt. Felly, diolch anferth i bawb am ddod a gwneud y dydd yn un sbesial iawn i Sue a mi. A nol a ni i'r gwaith ddydd llun. Fi ym Mhowys, Sue yng Nghanolfan y Mileniwm gyda Sgript Cymru. O wel, erbyn hyn da ni di bwcio mis mel yn Efrog Newydd cyn Dolig. Hwre!

Pwy fasa wedi gallu rhagweld y bydde digwyddiad teuluol anferth arall o fewn chwech wythos, sef yr angladd? Wrth gwrs roeddem ni gyd yn gwybod bod dad yn sal, ond ar ol ei weld yn y briodas, roeddem ni'n disgwyl cael lot mwy o amseroedd da gyda fe. Aeth dad i'r ysbyty y noswaith y ddychwelais i o Bowys. Dwi wedi cofnodi'r diwedd fan hyn eisioes, ond dwi jest am son dipyn bach am yr angladd.

Ro'n i mor browd o dad ar y diwrnod, ac fe roddodd hwn nerth i mi, mam a Huw wrth i ni wynebu'r achlysur anodd hwn. Ddaeth gymaint o deirgedau a negeseuon o gydymdeimlad gan gymaint o bobl yn ystod yr wythnos, ond mae e mor anodd os nad yn amhosib paratoi am achlysur fel hyn. Dwi'n tybio fod pawb yn myfyrio ar adegau yn eu bywyd am syt beth fydd colli rhiant a syt byddent yn ymddwyn/teimlo/ymateb ar achlysur yr angladd. I ni, roedd yn bwysig ein bod ni gyda'n gilydd. Yna'n gefn i'n gilydd. Wrth i'r dydd agosau, roedd y teimlad o arswyd yn fy stumog yn cynyddu mwy a mwy. Ond ar y dydd, fe ddaeth ryw heddwch a ryddhad.

Roedd capel Groeswen yn llawn, a'r canu'n llawn angerdd. Yr emynau oedd Calon Lan a Bread of Heaven (Cwm Rhondda). Siaradodd Denzil John a Lyndsey yn hyfryd a llawn teimlad. Ges i gyfle i siarad ar ran y teulu, ac er nid yn brofiad hawdd neu bleserus o gwbl, roedd yn brofiad bythgofiadwy a gwerthfawr a buddiol tu hwnt i mi.

Wedyn aethon ni mlaen i'r amlosgfa yn Thornhill. Roedd hyd yn oed mwy o bobl yma. Unwaith eto fe siaradodd Denzil yn wych. Fe ganwyd Dros Gymru'n Gwlad a'r anthem, cyn i' lleni gau o gwmpas yr arch wrth i Ella Fitzgerald ganu Every Time We Say Goodbye. Not a dry eye in the house...

Roedd y 'parti' (y gair anghywir, dwi'n gwybod) yn yr Angel wedyn yn gret. Llawn dop, wrth gwrs a phawb a ryw stori neu atgof o nhad. A lot o gwrw a brechdanau. Ac yn y diwedd, mi roedd hi'n ddiwrnod hyfryd, lle gawsom cyfle i gofio dyn hyfryd.

Dyma beth nes i ddweud yn y capel:

Dad

David John Potter was a lot of things to a lot of people. He was respected local politician, a school governor, a tireless community worker and an exemplary citizen. He was a campaigner on issues he felt strongly about; willing to put in the hours and go the extra mile. A man of principle. He was a passionate Welshman, and not just on International days. He believed in his country. In his nation. And he felt a part of that nation. In all its diversities and contradictions, he felt right there in it’s heart, debating and arguing what he thought was right. Politics wasn’t a career to him. It was something he felt he had to get involved in.

But he was much more than this. He was a brother to Dennis and Keith, who both sadly passed away this year. He was a loyal friend, who kept his friendships going over the years and over the distances. He always found time for his mates despite all his commitments. He was a devoted husband; the light of my mother’s life, keeping that light burning bright throughout a busy retirement that would exhaust most men fifty years younger. Whenever there was a chance, between committees and campaigns, they would jet off, gleefully squandering my brother’s and my inheritances on a series of tremendous sounding holidays.

And we wouldn’t have had it any other way. Because to me and my brother Huw, David John Potter was the best dad we could possibly have wished for. He was to be respected, but never distant; Firm, but fair; guiding us but letting us make our own mistakes. And never coming back with an “I told you so”, if it didn’t quite work out.

As a teenager, I developed an enthusiastic taste for punk rock and reggae music, and I would inform dad, after I’d purchased tickets to see my latest noisy heroes in the Top Rank, Sophia Gardens or the University, that he would have to come down to Cardiff to fetch me after the gigs. And there he would be as I emerged from the concert halls, waiting patiently, often chatting away to total strangers, who’d be dressed in the most outlandish fashions and sporting multicoloured or dreadlocked hair as if he’d known them all his life.

Dad was never fazed by my ambitions to enter the perilous world of the performing arts. Indeed he actively encouraged it! He would ferry me to band practises in Merthyr or drama rehearsals in Ponty, often filling the car with unexpected fellow performers who needed a lift home. My friends were always made to feel at ease in his company and they all came to love him.

Through out my career, and adult life, I’ve always felt supported by dad, and he always made it known how proud he was of my achievements. He would try his best to see all my shows, even flying out to Dublin a few years ago to witness my performance in a play he’d seen quite a few times before. He joked that it was to sample a proper pint of Guinness and see what all the fuss was about. But I knew that he was just very proud of what we were achieving with that play and wanted to be a part of it’s success.

But he wasn’t just there to share the good times. When either Huw or myself were in trouble or needed help or advice about the various hiccups that life can sometimes throw at you, he was always there. We could talk to dad. If something was bothering us, he would know instinctively. We’ve both had our major upheavals, and he’s been there. A tower of strength to support his boys. His love was unconditional and generous.

About six years ago he became a grandfather. And as you probably know, this brought a new spark to his life. He doted on Gwennan, who coined her own name for him, Danan, spending as much time as possible with her. His joy when she was around was infectious. He would play with her, talk and laugh with her; play football, paint and occasionally be firm with her. He’d fetch her from school, take her to the park and generally behave like someone half his age with her. They would often talk on the phone, usually about nothing in particular, but there was always a lot of laughter involved. After being told of Danan’s death, she was chatting away to Huw, asking questions about where he was and what he was up to now. She turned to Huw, in the way only a small child can, and asked him if he had the phone number to Heaven, so that she could carry on having her little chats to Danan…

When I was married, in September, dad was there, the life and soul of the party. Renewing acquaintances with old mates and charming new ones. Dancing and drinking and smiling and laughing, he was so full of life. And so proud of me and my wife, Sue, “the daughter I never had, until now!”. She was welcomed with open arms to our family and she in turn loved him very much as a father.

David John Potter. A tender, loving man, full of humour and humility. He was good company, always lighting up the room with his presence. He could be stroppy and opinionated, but his opinions were always to be respected. Even if you didn’t particularly agree with him. He was a good bloke, genuine and real, a treasured mate, a respected citizen and a fine husband. He was our dad. A great dad. And our dad cared. We shall all miss him so much.

Wythnos Trist Ofnadwy

2005-10-28T08:51:00.000Z

Bu farw dad nos lun. Roeddwn i, fy ngwraig Sue, mam a'i ffrind agos, Lynsey, o gwmpas ei wely yn Ysbyty'r Glowyr, Caerffili, ac roedd fy mrawd, Huw, newydd adael. Doedd e ddim yn unig, felly, ac mae hwna'n rhyw gysur. Roedd e wedi bod yn sal ers ryw chwe mis gyda canser yn ei bledren, ond fe symudodd y salwch i'w ysgyfaint yn ddiweddarach.

Er i dad ennyn ddigon o egni i ddod i'n priodas mis dwethaf (lle gafodd ddiwrnod bendigedig, gyda llaw), roedd y diriwiad yn yr wythnosau dwethaf yn siomedig o wael. Dydd gwener dwethaf, roedd e wedi colli rheolaeth o'i goesau ac fe aethpwyd ag ef i'r ysbyty. Es i draw i weld e dydd sadwrn ac er bod e'n ffeindio fe'n anodd i symud, roedd yn eistedd lan ac yn sgwrsio gyda pawb oedd yn dod i ymweld ag ef. Fe sgwrsion ni am bethe tad a mabaidd fel ein balchder a'n cariad tuag at ein gilydd a hefyd ei gariad tuag at Sue "y ferch na gafodd ef a mam tan nawr." Roedd e'n brynhawn/noswaith sobor o drist ond yn hyfryd ar yr un pryd. Roeddem ni gyd wedi sylwedddoli bod y diwedd yn agos.

Ddydd Sul, fe ddaeth Sue gyda fi i Gaerffili. Doedd hi methu dod ddoe oherwydd ei gwaith yn edrych ar ol gwisgoedd drama Meic Povey, "The Life Of Ryan And Ronnie" yng Nghanolfan y Mileniwm. Fe baraton ni ginio i mam a Huw cyn mynd i weld dad. Roedd e dan ddylanwad llwyth o gyffuriau ac yn gweld pethau nad oedd yna. Roedd hyn yn gallu bod yn ddoniol iawn ac yn trasic o un munud i'r llall. Y noswaith hono, fe arhoson gyda mam tan yn hwyr yn gwylio "Crouching Tiger..." ar y teledu.

Ddydd Llun, roeddwn i'n gweithio yn Theatr y Sherman lle mae fy ngriw i o'r theatr ieuenctid yn perfformio pwt o'r sioe "The Boy Who Told Tales" gan Mike Kenny ar nos iau, gwener a sadwrn. Mae'n hanner tymor ac roedd gennym ni awr i ymarfer ein darn ni ar lwyfan y stiwdio, neu Feniw 2 (Yr Arena fel dw i a'r hen gits dal yn ei alw fe!). Dim ond jest dros hanner y cast nath droi fyny. Roedd hyn yn gwneud rehyrsio yn amhosib braidd, felly, er nad o'n i yn y mwd o gwbl fe ail lwyfanon ni beth oeddwn ni wedi paratoi mewn ryw gornel dawel o'r theatr. Doedd dim pwynt gwylltio gyda'r rhai wnaeth droi fyny, ac mi rwyt ti'n sylweddoli ar adegau fel hyn bod pethau mwy pwysig yn y byd ma na'r theatr...

Es i draw i Gaerffili gyda Sue tua amser cinio ac roedd Denzil John, y parchedig a ffrind i'r teulu yno'n cael paned gyda mam pan gyrhaeddon ni. Fe ddaeth Huw draw i'r ty ar ol iddo fod i'r ysbyty ac fe rybuddiodd e bod dad wedi gwaethygu, ac yn ffeindio fe'n anodd i ffurfio geiriau. Ddaeth e gyda ni nol i'r ysbyty ac roedd y diriwiad yn ngwedd dad yn amlwg wrth i ni fynd i mewn i'r ward. Dwi erioed wedi gweld y dyn balch, bywiog yma'n edrych mor fregus. Arhosom ni am gwpwl o oriau yn sgwrsio a chwerthyn gyda criw o ffrindiau ddaeth ag aeth. Mae'n ryfeddol fel mae pobl yn ffeindio nerth i wherthin yn llon ar adegau mor anobeithiol a hyn. Ar ol i Huw adael, tua chwech o'r gloch, fe ddwedodd mam wrth dad ei fod hi am fynd cyn bo hir er mwyn rhoi cyfle iddo orffwys. Sibrydiodd dad yn wanaiddei fod e am i ni aros gyda fe am dipyn. Ddaeth Lynsey draw tua hanner awr wedi cwech ac erbyn chwarter i saith roedd dad wedi ymadael.

Ddaeth Huw yn ol i'r ysbyty ar ol i mi ei alw gyda'r newyddion drwg ac roedd dagrau o dristwch ac o ryddhad yn yr ystafell wrth i ni baratoi i ddweud ffarwel i dad. Fe ddaliais i a Sue ei law a siarad ychydig gyda fe cyn i ni fynd a'i stwff o'r cwpwrdd fechan wrth ymyl y gwely adre at mam. Gwastraffodd fi a Huw ddim amser yn gorffen gweddillion ei wisgi gore, joch neu dair o'r Penderyn a'r Oban. Roedd e'n hoff iawn o'i single malts a'i rare blends, blas rydym ni frodyr wedi etifeddu. Fe godom ni ein gwydrau ni sawl gwaith y noson hono mewn llwncdestyn i ddyn arbennig iawn y byddem ni gyd yn gweld ei eisiau yn y blynyddoedd sydd i ddod. David John Potter, fy nhad, 1930 - 2005.

Mis yn Kosova

2005-10-16T11:11:00.000Z

Dyma hanes fy nhaith gyntaf i Kosova llynedd i gyfarwyddo sioe gydag actorion lleol:

“So Gareth, beth wyt ti’n gwybood am Kosova?” gofynodd y gyrrwr wrth I ni ruthro o faes awyr Prishtina tua’r ddinas mewn Opal Kadett glas. Roedd gen I bag Adidas gwyrdd gyda wyth o cd’s, dau nofel, un llyfr am gyfarwyddo theatr a bag molchu ynddo fe ar y set gefn. Roedd gweddill fy eiddo wedi mynd ar goll rhywle rhwng Llundain a Budapest. Tu allan i’r car ro’n i’n gallu gweld adaeladau concrit llwyd a mosgiau newydd sbon yn gwibio heibio, hysbysebion sigarets, cerbydau milwrol a tractors, caeau pel droed, siopau coffi a gorsafoedd petrol. Fe’m croesawyd i’r wlad gan y milwr o Gamaroon da’r bathodyn UN a wiriodd fy mhasbort. Wedyn gan y ddynes gwallt tywyll, tal a roddodd ffurflen i mi lenwi ynglun a’r bag colledig. Eto gan y tyrrau o fechgyn ifanc y tu allan i’r maes awyr oedd yn ceisio gwerthu Marlboros a Gitanes rhad.

Roeddwn I yn Kosova I weithio. Dyw e ddim y fath o le ti’n mynd ar dy wyliau. Does dim byd llawer yn llyfrau Lonely Planet neu Rough Guide am y lle. Traumatic, disconcerting, depressing, troubled a squalid yw rhai o’r ansoddeiriau a ddefnyddir gan un o’r llyfrau oddiar fy silff yng Nghaerdydd i ddisgrifio Prishtina. Yr unig bethau o’n i di gweld am Kosova ar y teledu oedd yr adroddiadau erchyll ar y newyddion ynglyn a’r rhyfel ychydig flynyddoedd yn ol. Ro’n i wedi bod i Croatia, sydd hefyd yn ran o’r hen Iwgoslafia, lle ges i wyliau moethus yn torheilio, nofio a cherdded o gwmpas dinasoedd hynafol a phrydferth. Roedd hwn yn mynd i fod yn daith dra gwahanol.

Yn gynharach yn y flwyddyn, gofynodd Jeremy Turner o’r cwmni theatr Arad Goch yn Aberystwyth a fyddai diddordeb gen I mewn cyfarwyddo drama gan gwmni yn Kosova. Roedd e wedi cwrdd a rywyn mewn cynhadledd oedd eisiau cyfarwyddwr tramor I ddod I weithio gydag actorion lleol ym Mhrishtina. Roedd Jer yn nabod fi digon I wbod fyddwn I a diddordeb, ac erbyn wythnos gyntaf mis Medi, roeddwn I ar yr awyren ac ar fy ffordd. Wrth gwrs roedd fy ffrindiau a nheulu’n meddwl mod I’n wallgof. “Mae’r lle nghanol warzone!”, “Syt wyt ti’n mynd i gyfarwyddo mewn iaith dwyt ti byth wedi clywed, heb son am medri deall?” “Syt ma’ hyn yn mynd I hybu dy yrfa?” Wrth gwrs, mae pawb sy’n fy adnabod yn iawn yn gwybod bod gen i ddim llawer o ots am fanylion bach bourgiois fel diogelwch, deall beth mae pobl yn dweud a dilyn gyrfa. Mae bywyd jest rhy fyr i droi lawr cynigion am anturieuthau fel hyn. A doedd e ddim fel petai unhryw beth arall gen I I wneud ym mis Medi…

Fellu dyna lle’r on i, mewn Opel Kadett glas yn carlamu tuag at y ddinas diolwg oedd yn mynd i fod yn gartref i mi am y mis nesaf. Dim eiddo, dim hanes a dim syniad am beth o’n i fod i ddisgwyl. Yr cwbl o’n i’n gwybod am Kosova oedd ei fod yn ardal Fwslem – Abanian o Serbia. Roedd hwn cystal a meddwlbod Cymru yn ardal Eglwys Annibynnol – aidd o Loegr. Anghywir! Yn lwcus roedd gan y gyrrwr hiwmor. “Paid byth a dweud hwna wrth neb fan hyn!” chwerthynodd yn graff.

Y gyrrwr oedd Jeton Neziraj, dramodydd a phenaith Canolfan Datblygu Theatr Plant, Prishtina. Ei swydd ef yw datblygu theatr i bobl ifanc yma, a fe wnaeth benderfynu fy ngwahodd yma. Dyn yn ei ugeiniau hwyr sydd wedi gweld pethau erchyll yn ei wlad dros y blynyddoedd dwethaf. Dyn sydd ar genhadaeth i gyfoethogi bywydau yr ifanc yn Kosova.

Ar ol cyrraedd fy llety, fflat fechan gyda cegin a balcony ar un o strydoedd prysuraf Prishtina, roedd yn amser ymlacio a dechrau trafod beth oeddem ni’n bwriadu cyflawni. Dywedodd Jeton ei fod e am i mi gyfarwyddo drama fer roedd e wedi ysgrifennu gyda dau dramodydd arall ar gyfer pobl yn eu harddegau ar y testun o rywioldeb a thabw. Enw’r ddrama ar hyn o bryd oedd Mae Gan Fy Nghont I Lygaid… Oce! Doedd y cyfieithiad Saesneg heb gyrraedd eto, ond y gobaith oedd I gynnal clyweliadau gydag actorion yn ystod y dyddiau nesaf.

Un o’r pethau mwyaf cyffrous ynglun a dod i Kosova fel cyfarwyddwr theatr oedd y gwir cyfle roedd hwn yn rhoi i mi i ail ddyfeisio fy hun. Dwi di bod o gwmpas ers ddechrau’r wythdegau yn y byd adloniant Cymraeg mewn rhyw rol neu’i gilydd; pync rocar, soap star, refar, actor stret, dj a chyflwynydd teledu i enwi ond ychydig. Doedd pobl Kosova’n gwybod dim am Gareth Potter, ac roedd hyn yn ryddhad. Roedd gen I gyfle unigryw I ddechrau peintio ar gynfas glan. Roeddwn I’n cael fy nghyflwyno i bawb fel cyfarwyddwr profiadol o Gymru y oedd yn mynd I greu cynhyrchoad pwysig i bobl ifanc Kosova! Teimlais rhyddid, egni a’r hyder I fod yn pwy bynag o’n i moyn bod am y mis nesaf.

Dyw Prishtina ddim yn ddinas hardd o bell ffordd. Adaeladau ol Sofietaidd hyll sydd yma ac mae’r hinsawdd yn llychlyd. Oherwydd yr holl gwffio diweddar, mae na adfeilion ac adaeladau newydd sbon ar eu hanner ymhobman. Mae’n anodd iawn gweithio allan pa rai sy beth, weithiau. Mae hyn, wedi cyplysu da’r ffaith bod pawb yn gyrru fel meniacs ma yn creu awyrgylch o anhrefn a dryswch llwyr. Mae cardotion yn begian yn y stryd, ond dim gymaint ac o’n I’n disgwyl mewn lle mor dlawd. Mae dros 70% o’r boblogaith heb swydd iawn ac fellu mae gwrthwys sigarets, cardiau ffon a gwm cnoi ymhobman. Er hyn I gyd, cefais I ddim cynig cyffuriau na phutainiaid unwaith. Maent yn bobol balch a golygus ac mae’r ifanc yn awyddus I wisgo’n ffasiynol yn y labeli diweddaraf.

Mae’r bariau’n gret. Awyrgylch cyfeillgar, siaradus gyda cwrw lleol (Peja) neu coffi yn costio llai na un Euro. Mae’r gerddoriaeth yn y bariau yn debyg iawn I’r gerddoriaeth yma, sgrins yn dangos MTV neu VH1 neu CD’s roc, r&b etc. Neu bandiau cyfars neu karaoke mewn ambell man. Fy hoff bariau oedd yr Hard Rock answyddogol oedd yn whare hefi metal classics a’r Zanzi Bar, cartref y Zanzi Band. Mae gwasanaeth bwrdd yn y bariau I gyd felly does dim rhaid mynd I’r bar o gwbl ac mae’r gweinyddwyr wastad yn cofio faint da chi di gwario…

Mae’r bwyd yn iawn. Llysiau a ffrwythau hynod flasus a ffres, qebapa (cebabs) a burek (tebyg I sausage roll ond gyda cig oen neu caws a spinach) yn ogystal a’r bwyd cyflym arferol (ond dim McDonalds neu KFC ‘ma eto). Mae rhai o’r bwytai y tu allan I’r ddinas yn hyfryd a hollol rhesymol. Dyma’r llefydd gorau I ymlacio, profi’r gwin a’r bwydydd lleol tra’n gwrando ar gerddoriaeth mwy traddodiadol.

Erbyn fy nhrydydd diwrnod, roeddwn wedi darllen testyn y ddrama drwyddo ‘chydig o weithiau ac o’n I’n barod I gynnal cyfweliadau yn theatr y Dodona. Y Dodona oedd y lle roeddem ni’n mynd I weithio, theatr fach ag awditoriwm yn dal tua 170. Sefydlwyd y theatr ym1992 ar gyfer llwyfannu sioeau I blant a phobl ifanc, ond ar ol I’r Serbiaid ddod a meddianu Kosova fe gaewyd ysgolion a phrifysgolion Prishtina. Gostegwyd y papurau newydd, gorsafoedd teledu a radio iaith Albanian. Rhywsyt, er I bron pob sefydliad diwilliannol gael ei taweli, fe arhosodd y Dodona ar agor. Fe ddaeth yn le arbennig iawn gyda’r Kosovars yn fodlon risgio’u bywydau yn aml I fynychi perfformiadau yn y theatr. Fe ddaeth yn le I ddathlu eu hurddas fel pobl ac I sefyll yn erbyn yr holl drais ac anghyfiawnder yn eu gwlad. Wedi’I leoli ar un o strydoedd cefn anhysbell y ddinas dyw’r Dodona ddim yn llawer I edrych arno, ond mae;n lle sy’n dal atgofion emosiynnol a grymus I bobl Prishtina.

A finne’n gwisgo fy het cyfarwyddwr pwysig o Brydain, dyma fi’n cwrdd a ryw ugain o actorion brwdfrydig a thalentog ar gyfer y cyfweliadau. Gofynais iddynt ddangos darnau yn Albanian, I gerdded ar y llwyfan, I wneud I mi wherthin ac I fyrfyfyrio mewn parau. Ar ddiwedd y sesiwn, roedd rhaid gwneud penderfyniadau, felly bant a fi, Jeton ac actor enwog o ffilmiau’r hen Iwgoslafia, Faruk Begolli, I un o’r bwytai hyfrytaf dwi di bod iddo ‘rioed er mwyn trafod. Braf iawn yw bod yn gyfarwyddwr pwysig o Brydain!!

Dewiswyd y cast ac fe eithym ati I ymarfer. Doedd dim problem ieithyddol. Dwi methu siarad Albanian, dy’n nhw methu siarad Cymraeg. Wrth gwrs, fe ddysgon ni’n gilydd I weud bore da a ffyc off cont yn ein ieithoedd, ond roedd gan bob un ohonom rywfaint o Saesneg, ac mae gwenu, pwyntio a gweiddi hefyd yn helpu. Roedd na lot fawr o barch yn yr ystafell ymarfer. Wrth I’r wythnosau fynd heibio fe ddaeth y sioe at ei gilydd, a minau’n dechrau adnabod swn geiriau a brawddegau Albanian mwy a mwy. Fe ddaethom yn griw agos, yn cymdeithasu a rhannu profiadau a jocs dros maciattos a photeli o Pejes ym mariau a fflatiau Prishtina.

Wrth gwrs, mae’r rhyfel cartref wrth I’r hen Iwgoslafia chwalu wedi cael effaith mawr ar y boblogaith ifanc. Mae pobl yn casau be wnaeth y Serbiaid yna, ac mae’r creithiau yn dal I’w gweld yn agored. Mae pawb yn nabod pobl sy wedi marw dan tactegau ethnic cleansing y Serbs, a’r rhan fwyaf o bobl wedi colli ffrindiau agos neu deulu. Cafodd brawd un o’m cyd weithwyr ei dal mewn gwersyll symudol yn Serbia am dros blwyddyn ac mae dros 5,000 o bobl yn dal ar goll. Mae beddau anhysbus yn cael eu darganfod o hyd. Yn Kosova, y tu allan I bob pentref, gwelais mynwentydd newydd sbon eu golwg. Mewn un nes I ymweld a, cyfrais saith aelod o’r un teulu fu farw o fewn tridiau I’w gilydd. Roedd hyn, wrth I ni gofio chwedeg mlynedd ers I Aushwitz gael ei ryddhau, yn llai na chwe mlynedd yn ol…

Wrth I noson gyntaf y sioe agosau, fe ddes I’n rywfath o minor celebrity, gyda ymddangosiadau ar y teledu a chyfweliadau yn y wasg yn dod yn fwy ac yn fwy niferus.
Roedd y gweunydd yn y bwytu qebapa cyfagos I’r theatr yn gyffrous iawn mod I a’m criw wedi dod yn regulars yna, ac roedd pobl yn dod lan I mi yn y stryd a’r bariau’n ddyddiol ar ol iddynt gweld fy ngwyneb ar y sgrin neu yn y papurau. Dyma rhai o’r bobl mwyaf cyfeillgar I mi ‘rioed cwrdd a, pawb ishe siglo dwylo a dweud helo gan ddangos diddordeb anferth yn yr hyn ‘roeddwn yn ei gwneud a pham oeddwn I am fod yma.

Heb amheuaith, mae’r Kosovars yn teimlo cariad mawr tuag at bobl Prydain a’r US. Wedi’r cyfan, fe ddaeth ein lluoedd arfog I’w rhyddhau rhag gelyn erchyll oedd wedi cymryd eu gwlad. Dychmygwch syt fyddwn ni’n teimlo petai’r Saeson newydd ein meddianu ni gan gwahardd ein teledu, radio, gwasg, ysgolion, capeli ayb; a wedyn dyma’r Americaniaid yn dod I’n helpu ni? Mae Clinton yn arwr mawr I’r bobl gyda un o brif strydoedd y ddinas wedi’I enwi ar ei ol (Bill Clinton Boulevard) ac mae Tony Blair a Madeline Albright yn enwau eitha cyfarwydd ar blant bach!! Roedd pawb y siaradais I a nhw yn filch iawn bod Milosovits a’I griw o ysbeilwyr a llofryddion yn gwynebu ynadon y gorllewin yn yr Haig.

Yn y pendraw, newidwyd teitl y ddrama I Mesimi I Ndaluar, sef Y Wers Gwaharddiedig, ac roedd y noson gyntaf yn llwyddiant anferth, gyda ty llawn a rifiws gwych dros y cyfryngau I gyd. Roeddwn I wedi’I gwneud hi, wedi cyfarwyddo sioe llwyddianus mewn iaith hollol estron. Ond roedd llawer iawn mwy na hyn wedi’I gyflawni. Roedd e fel petai mod I wedi darganfod teulu hollol newydd draw ar gyrion Ewrop. Cyrhaeddais yn unig ac yn waglaw, ac erbyn I mi ffarwelio, roeddwn wedi fy nghyfoethogi mewn gymaint o ffyrdd anisgwyl. Roedd y croeso a derbyniais yn enfawr, ac er mod I’n gobeithio mod I wedi gallu dysgu rhywbeth bach I’r cast a’r cynilleidfaoedd, fe ddysgais I mwy nag o’n I’n meddwl bod na modd gan y bobl balch a chynnes yma.

Mae’r cwmni’n bwriadu dod draw I Aberystwyth ym mis Mawrt I berfformio Mesimi I Ndaluar yn ystod gwyl theatr Agor Drysau, a dwi jest methu aros I weld fy ffrindiau (a’u sioe wrth gwrs!). Ar hyn o bryd dwi wrhi’n ceisio sortio mas prosiect newydd a darganfod arian I fynd nol mas na, a dwi’n gobeithio y bydd hwn yn gysylltiad fydd yn para ar hyd fy oes.

Ymddangosodd yr erthygl yma yn Tu Chwith cyfrol 22, "Rhyddid"